“Αυτοτραυματική Συμπεριφορά”: αιτιολογία & τρόποι αντιμετώπισης

Η αυτοτραυματική συμπεριφορά (Α.Σ.) είναι ένα φαινόμενο που έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις -ιδιαίτερα μεταξύ ατόμων εφηβικής ηλικίας- τα τελευταία χρόνια. Για το λόγο αυτό, η έρευνα γύρω από το συγκεκριμένο θέμα είναι πολύ εντατική, προσπαθώντας να δώσει απαντήσεις που θα βοηθήσουν τόσο στην κατανόηση όσο και στην αποτελεσματικότερη πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.

Η αυτοκαταστροφικότητα ενός ατόμου μπορεί να έχει πολλές και διάφορες εκφράσεις, από μια αδιαφορία απέναντι στις διάφορες ζωτικές ανάγκες του ίδιου του εαυτού (έκθεση σε κινδύνους, χρήση ουσιών, διάφορες διατροφικές διαταραχές, αυτομομφές κ.ά.) έως και την αυτοχειρία. Η Α.Σ. βρίσκεται κάπου μέσα σε αυτό το φάσμα συμπεριφορών και αφορά στη συνειδητή επιθυμία/παρόρμηση του ατόμου να προκαλέσει στο σώμα του κάποιου είδους φυσικό τραυματισμό.

Οι διαφόρων ειδών ψυχολογικές δυσκολίες αποτελούν σίγουρα έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της Α.Σ. αλλά ισχύει και το ακριβώς αντίστροφο. Πολλά νέα παιδιά εφηβικής ηλικίας χαράζονται, τρυπιούνται, κόβονται ή χτυπούν το κεφάλι τους στον τοίχο κάποια φορά. Η συμπεριφορά αυτή, όμως, δεν θα πρέπει να συγχέεται με μια ανάλογη συμπεριφορά ενός ενήλικου ατόμου -και μάλιστα όταν αυτό έχει κάποια διαγνωσμένη ψυχική διαταραχή- ή με αυτήν άλλων νέων ατόμων που την επιδεικνύουν συστηματικά και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Όμως, παρόλο που οι έφηβοι που αυτοτραυματίζονται δεν έχουν κατ΄ανάγκη ψυχολογικά προβλήματα, η Α.Σ. μπορεί να τους βάλει σε ένα φαύλο κύκλο που δεν είναι εύκολο να σταματήσει, και να τους επιβαρύνει ολοένα και περισσότερο ψυχολογικά.

Τι είναι η αυτοτραυματική συμπεριφορά;

Τι εννοούμε, όμως, όταν μιλάμε για Α.Σ.; Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί ορισμοί για τον όρο, ένα, όμως, στοιχείο φαίνεται πως είναι κοινό σε αυτούς και αφορά στο στοιχείο της πρόθεσης. Για να θεωρηθεί, λοιπόν, μια συμπεριφορά ως αυτοτραυματική, θα πρέπει να υπάρχει πρόθεση για κάτι τέτοιο εκ μέρους του ατόμου που προβαίνει στην πράξη αυτή. Ως εκ τούτου, το τατουάζ και το «piercing” (δηλαδή, η διάτρηση του σώματος για την τοποθέτηση διαφόρων αντικειμένων) δεν θεωρούνται ως αυτοτραυματικές συμπεριφορές καθώς αποτελούν πράξεις καλλωπισμού και όχι σκόπιμου αυτοτραυματισμού.

Παραδείγματα αυτοτραυματικών συμπεριφορών είναι: κόψιμο του δέρματος με ξυράφι ή άλλο αιχμηρό αντικείμενο μέχρι να αιμορραγήσει, κάψιμο του δέρματος με τσιγάρο/σπίρτα κ.ά., χάραξη διαφόρων συμβόλων στο σώμα με κάποιο αιχμηρό αντικείμενο, τρύπημα του δέρματος με αιχμηρά αντικείμενα μέχρι να δημιουργηθεί πληγή ή να αρχίσει να αιμορραγεί, χτύπημα του κεφαλιού στον τοίχο μέχρι να προκληθούν μελανιές, παρεμπόδιση πληγών να ιαθούν κ.τ.λ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *